|
2.KİTAP -
PRANAYAMA VE SHATKURMAS
1. Asana'larda mükemmelleşmiş
olan, duyuları kontrol altında olan ve faydalı ve mütavazi beslenen Yogin,
Guru'sunun talimatlarına göre Pranayama uygulamalıdır.
2. Nefes amaçızca
dolaştığında (yani düzensiz olduğunda), akıl sabit olmaz, ama (nefes)
hareketsizse, akıl da öyledir ve Yogin hareketsizlik gücünü kazanır. Bu
nedenle, nefes zaptedilmelidir.
3. Yaşam nefes bedende olduğu
sürece var olur denir; onun (nefesin) gidişi ölümdür. Bu yüzden, nefes
zaptedilmelidir.
4. Nadi'ler saflığı bozan
şeylerle dolu olduğunda, nefes ortadan(Nadi, Susumna) gidemez. O zaman nasıl
Unmani-avastha* olabilir? O zaman nasıl amaca ulaşılabilir?
5. Ancak saflığı bozan
şeylerle dolu olan tüm Nadi'ler saflaştırıldığında, Yogin nefes kontrolünde
bir uzman olur.
6. Bu nedenle nefes
(Pranayama), sattvika (saf) elementin hakim olduğu akılla, Susumna Nadi saf
olmayan şeylerden arınana dek her gün yapılmalıdır.
7. Padmasana'da duran Yogin,
Prana'yı Aydan (yani Ida, ya da sol burun deliğinden) almalı, ve tutabildiği
kadar tutmalı, sonra, Güneş'ten (yani Pingala ya da sağ burun deliğinden)
vermelidir.
8. Tekrar, Pingala'dan
Prana'yı alırken, iç yavaşça (havayla) dolmalıdır. Salık verildiği gibi
Kumbhaka*'yı uygulamak için, Ida'dan verilmelidir.
9. Hava, nefesin verildiği
(burun deliğinden) alınmalıdır. Sonra, mümkün olduğunca (terleme başlayana
ya da beden sarsılmaya başlayana dek) nefesi tutup, diğer (burun
deliğinden), yavaşça ve asla hızlı olmadan (hızlı nefes vermek bedenin
enerjisini alır) nefes verilmelidir.
10. Prana Ida'dan alındıysa,
diğerinden (Pingala'dan) verilmesi takdir edilmiştir; Pingala'dan alındıysa,
nefes tutulduktan sonra, soldan (Ida'dan) verilmelidir. Yama'da kendilerini
mükemmelleştirmiş olanlar, talimatlara göre sol ve sağ kanallardan sürekli
olarak (nefes kontrolünü) uygulayarak, 3 ay içinde Nadi'lerini
saflaştırırlar.
11. Kişi, Kumbhaka'yı (günde)
dört kez, kademeli olarak (her biri) 80 adedi bulana dek uygulamalıdır;
sabah erken, gün ortasında, akşam ve geceyarısı.
12. Başlangıç aşamasında,
terleme olur; sonra (beden boyunca) titreme hissedilir; en üst aşamada Prana
ana yere (Brahmarandhra*) gider. Bu nedenle kişi nefesini kontrol etmelidir.
13. (Pranayama'dan) yorgun
düşüp terlemiş bedeni ovuşturun. Bununla, beden sıkılık ve hafiflik
alacaktır.
14. Uygulamanın başlangıç
aşamasında, sütle ve saf tereyağla (ghee ile) karıştırılmış yemek (en iyi
beslenme diye) salık verilir. Ancak uygulamada ustalaşıldığında, bu tip
sınırlandırmaların gözetilmesine gerek yoktur.
15. Tıpkı bir filin ya da
kaplanın kademeli olarak evcilleştirilmesi gibi, Prana da kontrol altına
alınmalıdır. Aksi takdirde, uygulayıcıyı öldürür.
16. Pranayama'nın doğru
uygulamasıyla (doğru besin ve uygun Bandha'larla), tüm hastalıklardan
kurtulunur. Yanlış bir Yoga dersiyle, (uygulayıcı) tüm hastalıkları
kendisine getirir.
17. Yanlış bir pranayama
dersi, hıçkırığa, astıma, bronş hastalıklarına, başta, kulaklarda, ve
gözlerde ağrıya ve daha bir çok çeşitli hastalıklara sebep olur.
18. Kişi, kademeli olarak
nefesi vermeli ve aynı şekilde kademeli olarak almalıdır; kişi nefesi
kademeli olarak tutmalıdır. Böylece, siddhi'ye ulaşılır.
19. Nadi'ler
saflaştırıldığında, bazı dışsal işaretler vardır: bedenin inceliği ve
parlaklığı kesinlikle oluşur.
20. Kişi, arzu edildiği gibi
nefesi tutabildiğinde, (gastrik) ateş çok daha aktif hale gelir, ve nada
(içsel ses) duyulur, mükemmel bir sağlık olur, çünkü Nadi'ler açılmıştır.
(saflaşmıştır)
21. Kişi iradesiz ve ağır
kanlı ise (Pranayama uygulamasından) önce altı fiili uygulamalıdır. (Bu
kusurları olmayan) Diğerleri bunları uygulamamalıdır, (üç) salgı (gaz,
safra, balgam) onlarda eşit olarak dengelidir.
22. Bu altı fiil Dhauti,
Vasti, Neti, Trataka, Nauli ve Kapalabhati olarak adlandırılır.
23. Çeşitli harika sonuçlara
yol açtıklarından, bedeni saflaştıran bu altı fiil bir sır olarak
tutulmalıdır, ve bu nedenle büyük Yogin'ler tarafından büyük hürmetle
tutulur.
24. Burada DHAUTI
(anlatılmaktadır): dört parmak genişliğinde ve onbeş karış uzunluğunda ıslak
bir bezi Guru'nun talimatlarına göre yutun. Tekrar çıkarın. Bu sürece Dhauti
denir.
25. Dhauti'nin verimli olarak
uygulanışı ile, bronş hastalıkları, astım, Pliha (dalak hastalıkları),
cüzzam (ve benzeri deri hastalıkları) ve balgamla gelen yirmi ayrı hastalık
yok olur. Buna hiç şüphe yoktur.
26. Sonra VASTI (anlatılır):
Göbeğe kadar gelen suyun içinde Utkatasana'da (topukları kalçalara
bastırarak, bedeni ayak parmak uçlarında tutmak) oturarak, (küçük bambu) bir
tüpü anüsten içeri yerleştirin ve anus (kasını) kasın (böylece içeri su
alın, çalkalayın ve dışarı atın). Buna Vasti denir.
27. Vasti'nin gücüyle, Gulma
ve Pliha (bezlerin ve dalağın genişlemesi), Udara (su toplanması veya diğer
mide hastalıkları) ve gaz, safra ve balgamın fazlalığından dolayı oluşan tüm
hastalıklar iyileşir.
28. Bu Jalavasti
uygulandığında, beden yapısını (dhatu'yu), duyu-organlarını (indriya'ları),
ve iç organı (atahkarana) daha iyi hale getirir; (bedeni) zinde tutar,
sindirim gücünü arttırır; beden yapısındaki tüm düzensizlikleri yok eder.
29. Sonra NETI (anlatılır):
Burun deliklerinden bir karış (yaklaşık 9 inç) uzunluğunda yumuşak bir ipi
geçirin ve ağzınızdan dışarı çıkarın. Siddha'lara göre buna Neti denir.
30. Bu, kafatası (bölgesini)
saflaştırır, görüşün daha süptil şeyleri algılayabilmesini sağlar. Aynı
zamanda, Neti bedenin omuzların üstünde olan kısmındaki tüm hastalıkları yok
eder.
31. Sonra TRATAKA (anlatılır): Göz yaşları
gelene dek, sabit bakışlarla (göz kırpmadan), küçük bir nesneye konsantre
olarak bakın. Öğretmenlerce buna Trataka denir.
32. Trataka'yla, tüm göz
hastalıkları geçer, tembellik vb'nin üstesinden gelinir. Onu altın bir kutu
gibi sır olarak dikkatlice saklamak gerekir.
33. Sonra NAULI (anlatılır):
Omuzlar aşağı kıvrılmış olarak, kişi midesini hızla dönen bir girdap gibi
sağa ve sola döndürmelidir.
34. Bu Hatha Yoga
uygulamasının baştacı olan Nauli, gastrik ateşi, durgunsa, hareketlendirir,
sindirim gücünü arttırır, mutluluk getirir ve salgılardaki düzensizlikleri
ve hastalıkları yok eder.
35. Sonra KAPALABHATI
(anlatılır): Demircinin körükleri gibi, Recaka (nefes verme) ve Puraka'yı
(nefes alma) hızla yapın. Buna Kapalabhati denir ve balgamla ilgili
hastalıkları yok eder.
36. Kişi; şişmanlık, balgamla
ilgili rahatsızlıklar, saflığı bozan şeyler vb.'den (yukarıdaki) altı fiilin
(uygulamasıyla) kurtulmak için Pranayama yapmalıdır. O zaman (Yoga'da)
başarıya zorlanmadan ulaşılır.
37. Bazı öğretmenler
(Nadi'lerde olan) tüm saf olmayan şeylerin sadece Pranayama ile yok
edildiğini söyler, diğer (yukarıda bahsedilen altı) fiiller onlarca kabul
edilmez.
38. Sonra GAJAKARANI (anlatılır): (Yogin)
Apana'yı boğaza yükseltir ve (yiyecek, su gibi) midede olan maddeleri
istifrağ eder. (Bu) tüm Nadi'leri kontrol altına alan kademesel uyulamaya
Hatha-Yoga'yı bilenler Gajakarani derler.
39. Brahma ve diğer tanrılar
bile ölüm korkusu yüzünden, kendilerini Pranayama uygulamasına adamışlardır.
Bu yüzden, kişi nefes kontrolünü uygulamalıdır.
40. Nefes bedende tutulduğu,
akıl sakin ve sabit kaldığı, bakışlar iki kaşın ortasına yöneldirildiği
sürece, niye ölüm korkusu olmalı ki?
41. Mükemmelce düzenlenmiş
Pranayama dersiyle Nadi-Çakra saflaştırıldığında, nefes Susumna'nın ağzını
açmak için zorlar ve kolayca içeri girer.
42. Nefes Susumna boyunca
akarken, akıl sabitleşir. Aklın bu sabitleşmesine Manonmani *(ya da Unmani)
durumu denir.
43. Buna ulaşmak için, prosedürü bilen
bazıları Kumbhaka'nın çeşitli biçimlerini uygular. Kumbhaka'nın çeşitlerinin
uygulanmasıyla, siddhi'lere ulaşılır.
44. Şimdi çeşitli
Kumbhaka'lar (anlatılır): Suryabhedana, Ujjayi, Sitkari, Sitali, Bhastika,
Bhramari, Murcha ve Plavini adında sekiz Kumbhaka vardır.
45. Nefes almanın (Puraka)
sonunda, Jalamdhara-bandha uygulanmalıdır. Kumbhaka'nın sonunda ve nefes
verişten (Recaka) önce, Uddiyana-bandha uygulanmalıdır.
46. Boğazı
(Jalamdhara-bandha'da) ve anüsü (Mula-bandha'da) aynı anda kasarak, ve
(Uddhiyana-Bandha'da) karnı içeri çekerek, Prana Susumna (Brahma-Nadi)
boyunca akar.
47. Apana'yı (anüsü kasarak)
yükseltirken, Prana boyundan aşağı indirilmelidir. Yogin, onaltı yaşında bir
genç olur ve yaşlanmaktan kurtulur.
48. Sonra SURYABHEDANA
(anlatılır): Rahat bir yerde Asana'da durarak, Yogin sağ Nadi'den
(Pingala'dan) yavaşça dışarıdaki havayı içeri çeker.
49. (Sonra) (nefesi)
saçlardan tırnak uçlarına dek (yani tüm bedeni içine alarak) sonuna dek
tutarak, Kumbhaka uygular. Sonra, sol Nadi'den (Ida) yavaşça nefes
vermelidir.
50. Bu mükemmel Suryabhedana
(Kumbhaka), beyni saflaştırdığından, aşırı gazdan dolayı oluşan hastalıkları
yok ettiğinden ve kurtlar (bakteri ve benzerleri) tarafından oluşan
hastalıkları tedavi ettiğinden, tekrar tekrar uygulanmalıdır.
51. Şimdi UJJAYI (anlatılır):
Ağzı kapatarak, havayı yavaşça boyundan kafaya yüksek bir ses gibi
hissedilene dek, (her iki) burun deliğinden içeri al.
52. Kumbhaka'yı daha evvelki
gibi uygula ve Ida'dan havayı dışarı ver. Bu, boyundaki balgamdan dolayı
olan düzensizlikleri yok eder ve bedendeki (sindirim) ateşi harekete
geçirir.
53. Nadi'lerdeki ve
dhatu'daki hastalıklara ve bedende su toplanmasına bir son verir. Yürüyerek
veya ayakta durarak, Ujjayi adı verilen (bu) Kumbhaka uygulanmalıdır.
54. Sonra Sitkari
(anlatılır): Ağızdan (nefes alırken) ıslık sesi çıkar ve sadece burundan
nefes ver. Bunun sürekli uygulamasını içeren Yoga ile, kişi güzelliğin
ikinci tanrısı (Kamadeva) olur.
55. Yogini'ler arasında
yüksek hürmet gören bir şey olur; o yaratabilir ve yok edebilir, ne acıkır
ne de susar, ne uyku basar ne de tembellik çöker.
56. Bu uygulamayla, bedenin
ve Yogin'in efendisinin gücü kazanılır, bu dünyasal küredeki her tür dertten
şüphesiz kurtulur.
57. Sonra SITALI (anlatılır):
(Dili dudaklardan hafifçe dışarı çıkararak) havayı (bir kuş gagasını andıran
şekilde yukarı kıvrılmış) dille içeri al ve daha önceki gibi Kumbhaka'yı
uygula. Sonra zeki olan (uygulayıcı) burundan havayı yavaşça dışarı
vermelidir.
58. Sitali adı verilen bu
Kumbhaka karındaki, dalaktaki tüm hastalıkları ve diğer ateş, safrayla
ilgili, açlık, susuzluk ve zehirlerin (kötü etkileri) gibi hastalıkları yok
eder.
59. Sonra BHASTIKA
(anlatılır): İki ayak da (ters) baldırlara yerleştirildiğinde, bu, tüm
hastalıklı etkileri (papa'yı) yok eden Padmasana'dır.
60-61. Boynu ve karnı bir
çizgide tutup, Padmasana'yı doğru yaparak, zeki olan (uygulayıcı) ağzını
kapamalı ve burundan havayı güçlü bir şekilde; kalpte, boğazda ve
kafatasında sesi yankılanmış gibi hissedilene dek dışarı vermelidir. Sonra
hava, çabuk bir şekilde kalpteki lotusa dokunana dek içeri alınmalıdır.
62-63. Tekrar, aynı şekilde
kişi nefes vermeli, ve böylece tekrar ve tekrar nefes almalıdır. Bir
nalburun körükleriyle hızla çalışması gibi, kişi aklıyla Prana'yı (sürekli
olarak) bedeninde tutmalı, (Recaka ve Puraka'yla) hareket ettirmelidir.
Bedende yorgunluk hissedildiğinde, sağ burun deliğinden nefes almalıdır.
64. Bedenin içi çabucak
havayla dolduktan sonra, burun sıkıca baş parmak, yüzük parmağı ve küçük
parmak ile kapatılmalıdır.
65. Salık verildiği gibi
Kumbhaka'yı uygulayınca, nefes sol burun deliğinden verilmelidir. Bu, aşırı
gaz, safra ve balgamı (-dan dolayı oluşan düzensizlikleri) yok eder ve
bedendeki (sindirim) ateşini arttırır.
66. Bu, Kundalini'yi çabucak
yükseltir ve saflaştırıcı, hoş ve faydalıdır. Susumna'nın ağzında var olan,
ve balgam vb'den dolayı oluşan engelleri kaldırır.
67. Nefesin, Susumna'da
sıkıca yer alan üç yumrunun (granti) yarıp geçmesine yol açtığından,
Bhastika denen bu Kumbhaka özellikle uygulanmalıdır.
68. Sonra BHRAMARI
(anlatılır): (Erkek) bir arının sesini taklit eden bir rezonansla sıkça
nefes alarak, (Kumbhaka'dan sonra) dişi arının vızıldaması sesini yaparak
yavaşça nefes ver. Bu uygulamayı içeren Yoga'yla, açıklanamaz bir ilahi
mutluluk Yogin'lerin en iyilerinin kalbinde yükselir.
69. Sonra, MURCHA
(anlatılır): Nefes alımının sonunda, çok sıkıca Jalamdhara bandaha yaparak
(nefesi) yavaşça ver. Buna, aklı fiilsizlik durumuna indirdiğinden ve
mutluluğu ihsan ettiğinden Murcha (Kumbhaka) denir.
70. Sonra, PLAVINI
(anlatılır): Bol bol içeri çekilmiş havanın etkisinde olarak, içeriyi
doldurarak, (Yogin) çok derin denizlerde bile bir lotus yaprağı gibi
kolaylıkla su üstünde kalır.
71. Pranayama'nın (Recaka,
Puraka ve Kumbhaka'yı içeren) üç katlı olduğu söylenir. Kumbhaka iki türlü
bilinir: Sahita ve Kevala.
72. Kişi Kevala Kumbhaka'yı
başaramadığı sürece, Sahita'yı uygulamalıdır.
72-73. Nefes alıp vermeden,
nefes kolaylıkla tutulduğunda, bu tip Pranayama'ya Kevala Kumbhaka denir.
73-74. Bu Kevala Kumbhaka'da,
hiç nefes alıp vermeden ustalaşıldığında, (Yogi'nin) onun üç dünyada
başarılamayacağı hiç bir şey olmaz.
74-75. Bu Kevala Kumbhaka'da
tam olarak uzman olan kişi, nefes kontrolüyle, Raja-Yoga mertebesine bile
ulaşır. Buna hiç şüphe yoktur.
75. Kumbhaka'yla, Kundalini
yükselir; Kundalini'nin yükselmesiyle, Susumnatüm engellerden kurtulur ve
Hatha-Yoga'da mükemmelliyete ulaşılır.
76. Kişi, ne Hatha-Yoga
olmadan, Raja-Yoga'da, ne de Raja-Yoga olmadan Hatha-Yoga'da mükemmelliyete
ulaşamaz. Bu nedenle, her ikisi de (Raja-Yoga'da) mükemmelliyete ulaşılana
dek uygulanmalıdır.
77. Kumbhaka'da nefesin tutulmasının
sonunda, akıl, nesnelerden kurtulmuş hale getirilmelidir. Böylece
uygulamayla, Raja-Yoga mertebesine ulaşılır.
78. Hatha-Yoga'da
(mükemmelliyet) işaretleri : Bedenin inceliği, yüzün parlaklığı, içsel sesin
(nada) gelişimi, çok zeki bakışlar, hastalıklardan kurtuluş, semen kontrolü,
(sindirim) ateşinin hareketlenmesi ve Nadi'lerin tamamen saflaşmasıdır.
*) unmani: samadhi
avashta: aklın durumu
unmani –avashta: aklın samadhi halindeki durumu
kumbhaka: nedes tutulması
Manonmani : (unmani) yani samadhi
Brahmarandhra: Sahasrara Çakra - omuriliğin beyne olan bağlantı noktası
UYARI:
Bu 2. kitapta "altı fiil" olarak anlatılan uygulamaları (21.-37.
maddeler arası) sadece bilgi olarak almanızı ve herhangi yanlış uygulamadan
ötürü, bir sağlık sorunuyla karşılaşmamanız için, evde kendi başınıza
uygulamamanızı rica ederim.
Bu altı fiil yine bu kitapta da (2. Kitap, madde 37) belirtildiği
gibi, tüm Yoga ustaları tarafından kabul edilmemektedir. Çağımızın
büyük Hatha Yoga ustalarından B.K.S. Iyengar, Light On Pranayama isimli
kitabında, (Tratak hariç) bu uygulamalara (altı fiile) gerek olmadığını,
bedeni saflaştırmakta kullanabileceğimiz nefes varken bu uygulamaların
gereksiz olduğunu altını çizerek belirtmektedir.
|