Patanjali'nin Yoga
Sutra'sında, konsantrasyon, zihni uzun bir süre bir biçim veya nesnede
tutmak olarak tanımlanır.
Swami Sivananda, zihnin farklı tanımlarını vermektedir;zihin, bir
düşünceden diğerine atladığı için, daldan dala konan büyük bir kuş, ağaçtan
ağaca atlayan bir maymun, hareket eden hava ile tanımlamaktadır.
Raja Yoga ile zihni nasıl konsantre edeceğimizi öğrenebiliriz.
Konsantrasyonun dereceleri:
Kşipta Durumu: Zihin bu durumdayken, bir konudan diğerine atlar
durur.
Mudha Durumu: Zihin durağandır ve unutmaya eğilimlidir.
Vikşipta Durumu: Zihnin toplanmaya başladığı durumdur. Zihin
çoğu zaman sabit durur ve bazen dikkati dağılır. İşte konsantrasyon
uygulamalarıyla zihin toplanmayı öğrenir.
Ekagra Durumu: Zihin tek bir noktada sabitlenmeyi öğrenir.
Nirudha Durumu: Zihin tamamen kontrol altındadır.
Zihnimizi tek bir noktada tutmak için içsel formlardan veya dışsal
nesnelerden yararlanılır.
1. Dışsal Nesneler: Konsantre olmak için, berrak bir gökyüzünü, güneş
ışığını, ay, yıldızlar ve havadan yararlanabilirsiniz. Laya Yoga
konsantrasyon çalışmalarını temel alır. Özellikle,
tratak'tan da yararlanarak öğrenci aydınlanmayı hedefler.
2. İçsel formlar eterik bedenimizde bulunan çakra merkezleridir. Farklı Yoga okulları,
eterik bedenimizde bulunan yedi ana çakra merkezinden bir / birkaçını seçer.
Raja Yogi: Ajna çakraya konsantre olur ve bu çakra üzerine
meditasyon yapar.
Bhakti Yogi: Kalp çakrasına konsantre olur ve bu çakra üzerine
meditasyon yapar.
Hatha Yogi: Suşumna Nadi - omurilik üzerine konsantre olur ve
Muladhara çakra gibi bir çakra üzerinden yola çıkarak, enerjiyi Suşumna
Nadi'de bir ışık demeti gibi, bir çakradan diğerine yükseltir.
Burada özellikle bir uyarı yapmak istiyorum: Çakralar üzerinde
çalışmak istiyorsanız, istenmeyen tatsız bir durumla karşılaşmamak için,
lütfen bir gurunun gözetiminde olun. Çakralarla çalıştığınız zaman ortaya
çıkacak enerjinin, iki ucu yanan bir gibi olduğu söylenir; mumun bir ucu
sizi aydınlanmaya götürürken, diğer ucu şizofreniye götürür.